Fırat Televizyonu’nun Geçmişi

Prof. Dr. Asaf Varol
avarol@firat.edu.tr

Fırat Üniversitesi Araştırma Fonu’na 25.03.1991 tarihinde “Uydu Antenin Mikrobilgisayarla Yönlendirilmesi ve Yayın Aktarımı” başlıklı bir proje sunmuştuk. Bu projenin amacı, ileride üniversite bünyesinde yayın yapacak yerel bir televizyon biriminin kurulmasıydı.

Bu proje kapsamında 1 watt gücünde bir vericiyi kendimiz imal ederek, ilk uygulamayı uydudan CNN yayınlarını alarak üniversite kampusu içerisinde yayınları aktarmayla başladık. Vericisinin düşük gücüne rağmen Elazığ’ın bazı bölgeleri de CNN yayınlarını izleme fırsatını yakalamıştı. Yabancı dille bir yayının Elazığ’a verilmesi, genelde olumlu bir tepki almıştı.

Bu proje kapsamında birkaç yeni verici satın alarak başta üniversite kampusu olmak üzere 10 Haziran 1992 tarihinde Elazığ’ı kapsayacak şekilde Show TV, Tele On, Super Channel, TV5, Deutsche Welle programlarını da yayınlamaya başlamıştık.

Vericiler, öğrenci yurdu üzerindeki (YURTKUR) çatı üzerine inşa ettirdiğimiz balkon üzerinden yapılıyordu. FIRAT TV için hazırlanan bantlar, bu çatı üzerinde bulunan videodan oynatılarak verici üzerinden Elazığ’a seyrettiriliyordu. Vericilerimizi bilahare üniversite alanında bir tepede inşa ettiğimiz modern bir kuleye taşındı. Yabancı yayınların Elazığ halkına seyrettirilmesi bazı çevrelerce eleştiriliyor ve hatta bu yüzden sık sık tehditler alıyordum.

2 Ekim 1992 tarihi Fırat televizyonu için bir dönüm noktası idi. Çünkü vericilerimiz üzerinden o ana kadar başka televizyon şirketlerinin yayınlarını aktarma işlemini yapıyorduk. Oysa bu tarihte üniversitemizin açılış törenini banda kaydedip, akşamleyin Elazığ halkına seyrettirmeye başlamıştık. Banttan yayıncılık şeklinde artık her gün günde 1 saat Fırat Televizyon yayınları yapıyorduk. Diğer saatlerde ise özel ulusal bir televizyon yayınına bağlanıyor ve yayını aktarma şeklinde sürdürüyorduk. Böylece kanalımızda 24 saat sürekli yayın neşrediliyordu. Ancak bu durum bazen eleştirilere de neden olabilmekteydi. Çünkü günde sadece 1 saat Fırat Televizyonu yayını, diğer saatlerde ise ulusal bir televizyon yayınını vermiş olmamız, bazı çevrelerce ulusal televizyon yayınlarını keserek kendi yayınlarımızı verdiğimiz şeklinde yorumlanabiliyordu. Oysa o dönemde Show TV, Tele On ve yabancı yayınları bile kendi vericilerimiz üzerinden yapıyorduk.

Başlangıçta küçük bir odadan ve çatı üzerine kurulan verici anteni üzerinden çok kısıtlı imkanlarla başlattığımız Fırat Televizyonu yayınları; bugün 120 koltuk kapasiteli stüdyosu, Haber ve Araştırma Merkezi, Film Kurgu Montaj Odası, Ana Kumanda Odası ve sahip olduğu tüm donanımlarla büyük bir yerel televizyon birimi haline gelmiştir. Projemizin bu hale gelmesine katkı sağlayan her kademedeki kişilere ne kadar teşekkür etsek azdır.

YAZIYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

1.Türkiye’De Özel Televizyonlarin Gündeme Gelişi

Prof. Dr. Asaf Varol
avarol@firat.edu.tr

32 yıl önce Ankara’nın Mithatpaşa Caddesi’nde bir binanın küçük bodrum katında başlayan deneme yayınları, Türkiye’nin televizyonla ilk tanışmasıdır. 1970 yılında İzmir Televizyonu ve 1971 yılında ise İstanbul televizyonu faaliyete geçmişti.

2954 Sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu 11.11.1983 tarihinde kabul edilerek tarafsız bir kamu tüzel kişiliğine sahip Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu kurulmuş ve TRT yayınları bu kurum tarafından yürütülmeye başlanmıştı.

Televizyonun ikinci kanalı TV-2 1986 yılında, TV-3 ve GAP-TV ise 1989 yılında devreye girmişti. Görüldüğü gibi 1990 öncesinde Türkiye’de görsel medyanın tek hakimi ve tekeli TRT’dir.

1991 yılında Star1 televizyonunun yurtdışından başlattığı televizyon yayınları ile Türkiye’nin gündemine özel radyo ve televizyonlar girmiştir. Değişik illerimizde ardı ardına özel radyo ve televizyonların açılması ve o dönemlerde henüz ilgili yasal bir düzenleme olmadığı için kontrol altında olmayan bir yayıncılık anlayışı söz konusu idi.

“Ben yaptım, oldu bitti” mantığı ile görsel ve işitsel medyada sınır tanımayan bir düşünce ile yerel özel radyo ve televizyonların dönemi başlamıştı. Bazı yerel radyo ve televizyon şirketleri, rakiplerinin yayınlarını susturmak için biri birlerinin yayınlarını enterfere ettikleri dönem başlamıştı. Yasal bir düzenlemeden yoksun bu dönemde “Yayıncılık yapıyorum adına” çok çirkin olaylarla karşılaşabilen yargı organlarımız da bir bakıma çaresizlik içindeydi.

1994 yılında 3984 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanunun yayımlanması ile özel radyo ve televizyonlar o dönemlerde kısmen denetim altına alınabildi. Ancak kanunun hazırlanması sırasında gözden kaçan bazı durumlar ve eksiklikler yüzünden bazı sıkıntılar yaşanmaya devam edildi ve RTÜK denilen Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo ve televizyonlara verdiği kapatma cezası nedeniyle eleştirilerin odağı haline geldi.

3984 Sayılı kanundaki çelişkiler ve eksiklikler, bu kanun üzerinde değişikliklerin yapılması yönünde çalışmalara neden oldu. 3984 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanunda değişiklik yapmak için birkaç kez mecliste alt komisyonlarda çalışmalar yapıldı. Ancak bugüne kadar bu kanunda herhangi bir değişiklik yapılamadı. Son bir öneri mecliste hala görüşülmeyi bekliyor. Kanundaki eksiklikleri ve çelişkileri ortadan kaldırmak için, 3984 Sayılı Kanunda mutlaka yeni düzenlemelere gidilmelidir.

YAZIYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi 35 Yaşında

Prof. Dr. Asaf Varol
avarol@firat.edu.tr

3 Kasım 2000 tarihinde Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesinin 35. kuruluş yıldönümü kutlandı. 35 yıl önce Siyasal Bilimler Fakültesi bünyesinde Basın Yayın Yüksekokulu olarak eğitim ve öğretime başlayan bu okul, 1982 yılında İletişim Fakültesine dönüşmüş. Bu süreç içinde 20 si asaleten ve 6 sı ise vekaleten olmak üzere toplam 26 müdür veya dekan görev almış. Bu yöneticilerin 12 si hakkın rahmetine kavuşmuş. Diğerleri ise yaşıyor ve bir kısmı kutlama törenine katılmıştı.

Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu ve bilahare iletişim fakültesine dönüştürülen bu eğitim ve öğretim kurumunda idareci olarak hizmet verenlere plaket verildi. Her kürsüye çıkan kendi dönemi ile ilgili kısa açıklayıcı bilgiler verdi. Basın Yayın Yüksekokulu adı ile 1980-82 yılları arasında müdürlük yapan Prof. Dr. Özdemir Akbulut, kendisinin mülkiyeli olduğunu, ancak tekrar dünyaya gelecek olsaydı Basın Yayın Yüksekokulunda okumak isteyeceğini belirtti.

A. Ü. İletişim Fakültesi Mezunları Vakfı Başkanı Süleyman Coşkun yaptığı konuşmada, bugüne kadar bu okuldan toplan 3443 öğrencinin mezun olduğunu ve bu süreç içinde 291 öğretim elemanının görev aldığını söyledi. 1968’de okulda yapılan boykotun lideri olduğunu, boykot nedenleri arasında okulun 5 yıla çıkarılması ve ilk yılının İngilizce hazırlık sınıfı olması için mücadele ettiklerini belirtti. Geçen yıl A.Ü. İletişim Fakültesinden mezun olan 5-6 kişinin İngilizce öğrenmek için İngiltere’de çocuk bakıcılığı yaptıklarını, bu durumun da 1968’li yıllarda yaptıkları boykotun haklılığını ortaya koyduğunu söyleyerek, yabancı dilin iletişimciler için çok önemli olduğunu belirtti.

Bir dönem Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesine derse gelen Prof. Dr. Ferruh Dinçer de, Basın Yayın Yüksekokulu müdürlüğü görevini yürüttüğünü ve 39 yıl süre ile akademik hizmet vermenin mutluğunu yaşadığını dile getirdi.

1963-64’lü yıllarda Ankara Gazeteciler Cemiyeti idare heyeti içinde yer alan Metin Toker ise, Basın Yayın Yüksekokulu’nu kurmak için UNESCO’dan yardım talep edildiğini, ancak beklenen paranın bir türlü gelmemesi üzerine yoğun bir çalışmaya girdiklerini anlattı.

UNESCO Genel Müdürü bazı bakanları ve Başbakan İsmet İnönü’yü ziyareti esnasında bile Basın Yayın Yüksekokulu’na yapılacak yardım konusunun gündeme gelmesine çok şaşırmış ve Türkiye’nin en büyük meselesinin Basın Yayın Yüksekokulu’nun kurulması için gerekli olan yardım mı? diye de olayı başlangıçta garipsemiş. Ama daha sonra Metin Toker’in İsmet İnönü’nün damadı olduğunu duyunca da, Türkiye’de üst düzey yöneticilerinin tümünün neden gelecek yardım konusunu dile getirdiklerine o zaman bir anlam verebilmiş. Netice olarak yardım gelmiş ve Basın Yayın Yüksekokulu kurulmuş.

Her kuruluşun başlangıcında birçok ilginç anı yaşanır ve bu anılar iyi ve kötü yönleri ile yad edilir. Gün gelir inşallah bizler de Fırat Üniversitesi İletişim Fakültesini nasıl kurulduğunu anlatacak günleri yaşayabiliriz.

YAZIYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

İletişim Fakültelerine Öğrenci Alımı, Müfredatlarının Yenilenmesi ve Mezunlarının Öğretmen Olarak Istihdamı

Prof. Dr. Asaf Varol
avarol@firat.edu.tr

İletişim fakültelerine öğrenci seçimi sözel puan ile yapılmaktadır. Oysa yeni teknolojilerin keşfi ile iletişim alanı çok farklı bir boyuta ulaşmıştır. Telekonferans, videokonferans, uydu üzerinden yayıncılık, İnternet ve yakın gelecekte görüntülü cep telefonları üzerinden televizyon yayınlarının yapılabileceği durumlar düşünüldüğünde, iletişimin sosyal boyutu yanında teknik boyutunun da devreye girdiğini gösterir. Bu nedenle iletişim fakültelerine öğrenci alımı EA puanı ile gerçekleşmelidir.

İletişim Fakülteleri; gelişen teknolojiye paralel olarak ders programlarını değiştirmesi gerekir. Bundan daha birkaç yıl öncesine kadar İnternet’ten habersiz sayılırdık. Oysa günümüzde ülkemizde de artık İnternet ortamı kullanılarak uzaktan eğitim programları uygulanmaya başlamıştır. Örneğin ODTÜ Enformatik Enstitüsü ve İstanbul Bilgi Üniversitesi lisansüstü programlarını devreye almış durumdadırlar. Fırat Üniversitesi’nde ise ders bazında uzaktan eğitim yöntemleri ile ders verilebilmesi için çalışmalar başlatılmıştır.

İnternet üzerinden radyo ve televizyon yayınlarının yapıldığı bir dönemde, İletişim fakülteleri öğrencilerinin bu gelişmeden habersiz eğitim yapmaları kabul edilemez. Bu nedenle İnternet üzerinden radyo ve televizyon teknolojilerini işleyen bir ders, müfredatlara ilave edilmelidir.

Görsel ortamlarda animasyonların etkin kullanımı gerekir. Bu nedenle bilgisayarda animasyon tekniklerini öğreten bir dersin de iletişim fakülteleri öğrencileri için elzem olduğu gerçeği ortaya çıkmaktadır.

Bilgisayarla ses türetilmesi de başlı başına bir ders niteliğindedir. Bilgisayarla ses işleme konusunda bir dersin verilmesi yanında matbaacılık alanında da masa üstü yayıncılık, büyük bir önem arz etmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2000 yılı verilerine göre halen 10 adet Anadolu İletişim ve Basın Yayın Meslek Lisesi’nde 1742 öğrenci okumaktadır. Bu okullara doğrudan öğretmen yetiştiren yüksekokul programları bulunmamaktadır. Teknik eğitim fakülteleri veya diğer yan dalardan öğretmenler sağlanmaktadır.

Söz konusu bu bölümlerin öğretmen ihtiyacını karşılamak için İletişim Fakültesi mezunlarından yaralanılabilir. İletişim Fakültesi mezunlarına, öğretmen atanabilmek için zorunlu olan eğitim (pedagoji) dersleri yoğunlaştırılmış programlarla verildiği takdirde, Anadolu İletişim ve Basın Yayın Meslek Liselerine öğretmen olarak atamaları yapılabilir.

YAZIYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

Ek Puan Uygulamasında Yaşanan Bazı Çelişkiler

Prof. Dr. Asaf Varol
avarol@firat.edu.tr

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim kurumlarının bilgisayar bölümlerinden mezun olan bir öğrenci, Teknik Eğitim Fakülteleri bünyesinde yer alan Bilgisayar Öğretmenliği bölümünü tercih ettiğinde, orta öğretim başarı puanı 0,5 ile çarpılmakta ve ayrıca Y-ÖSS puanına, ilgili ağırlıklı ortaöğretim başarı puanının 0,15 ile çarpılmasından elde edilen ek puan da ilave edilmektedir.

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim kurumlarının örneğin 1615 kodlu Gazetecilik bölümünden mezun olan bir öğrenci, iki yıllık “Radyo ve Televizyon Programcılığı” veya “Radyo ve TV Yayımcılığı” programını tercih ettiğinde 0,5 ve 0,15’lik ek puanlardan yararlanabilirken, dört yıllık İletişim Fakültesinin Gazetecilik Bölümünü tercih edecek olursa, orta öğretim başarı puanı sadece 0,2 ile çarpılmaktadır. Yani meslek lisesi gazetecilik bölümü mezunu, iletişim fakültesinin gazetecilik bölümünü tercih etmesi aleyhine kullanılmaktadır. İletişim fakültelerinin ilgili bölümlerine mesleki ve teknik liselerinin gazetecilik, iletişim, radyo ve televizyon bölümlerinden gelen öğrencilerin aşağıda tabloda gözüken yükseköğretim programlarını tercih etmeleri halinde ortaöğretim başarı puanları mutlaka 0,5 ve 0,15’lik katsayılarla çarpılması gerekir. Yükseköğretim Kurumunun yürüttüğü yanlış uygulamayı kaldıracağını ve iletişim meslek liseleri öğrencilerinin mağduriyetlerini önleyeceğini ümitle bekliyorum.

Alan/Kol/Bölüm Yükseköğretim Programları Öğretim Süresi ÖSS Puan Türü
Kodu Adı
1615 Gazetecilik Radyo Televizyon Programcılığı

Radyo ve TV Yayımcılığı

Gazetecilik

Basım ve Yayıncılık

Televizyon Gazeteciliği

2

2

4

4

4

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

3277 Radyo Televizyon Radyo Televizyon Programcılığı

Radyo ve TV Yayımcılığı

Radyo, Televizyon ve Sinema

Sinema ve Televizyon

Sinema-TV

Televizyon ve Radyo

Elektronik Öğretmenliği

Elektronik ve Haberleşme Öğretmenliği

2

2

4

4

4

4

4

4

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SAY

SAY

3497 İletişim Radyo Televizyon Programcılığı

Halkla İlişkiler

Halkla İlişkiler ve Reklamcılık

Otomotiv Satış Sonrası Hizmet

Piyasa Araştırmaları ve Reklamcılık

Radyo ve TV Yayımcılığı

Halkla İlişkiler ve Tanıtım

Radyo, Televizyon ve Sinema

Eğitim İletişimi ve Planlaması

İletişim Sanatları

Reklamcılık

İletişim Fakültesi

Halkla İlişkiler

Medya ve İletişim Sistemleri

Halkla İlişkiler ve Reklamcılık

Reklamcılık ve Halkla İlişkiler

İletişim Bölümü

2

2

2

2

2

2

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

SÖZ

SÖZ

SÖZ

EA

EA

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

SÖZ

EA

YAZIYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ